Государственный республиканский академический Уйгурский театр
музыкальной комедии им.К.Кужамьярова

Қ.Ғожамияров намидики Дөләт академиялик Уйғур музыкилиқ комедия театри 2021 жилниң Март ейиға бәлгүләнгән репертуари

1 марта 2021

Мениң әң есил балилиғим һәм яшлиғим өткән Уйғур наһийәсиниң Чоң Ачиноқа йезисидики қазақлар билән уйғурлар наһайити иллиқ, сәмимий һәм қоюқ мунасивәттә болди. Бир-биримизниң тилида әркин сөзләттуқ. Урпи-адәт, әнъәнилиримизму арилишип кәткән. Һелиму ядимда, хошнимиз Айнаш апай «Маһинурниң қаймақлиқ әткәнчейини ичип чиқай» дәп пат-патла бизниң өйгә кирип келидиған. Бизму уларниңкидә йеқимлиқ пуриғи димиғиңни йерип туридиған боғусақлирини саримай билән қаймаққа миләп йәп тойматтуқ. Қазақ хәлқи билән әйнә шундақ йеқин алақидә болғиним, тилини мукәммәл билгиним һаятимда маңа бәк әсқатти.


Мән өзәмниң актерлуқ паалийитимдә қазақ хәлқиниң вәкиллириниң, атақлиқ шәхслириниң образлирини яраттим. Шуларниң бири – язғучи-драматург Әхмәтҗан Һашириниң әсәри асасида сәһниләштүрүлгән “Ялғуз ялпуз” спектаклида (режиссери Ялқунҗан Шәмиев) маңа туғулған өлкисиниң, униң тәбиитиниң, адәмлириниң һимайичиси болған Қасқарау шалниң роли тапшурулди. Қазақ тилини, урпи-адәт вә әнъәнилирини яхши билгәчкә, бу вәзипә маңа анчила еғир чүшмиди. Пәқәт терме орунлашта азирақ қийналғиним раст. Шуниңдин кейин көрнәклик қазақ драматурги Иран Ғайипниң «Муқәддәс гуна» («Киелі күнә») спектаклида алашниң мунәввәр пәрзәнди Ахмет Байтурсыновниң ролини иҗра қилиш несип болди. Бу мурәккәп образни тамашибин алдиға елип чиқиш мениңдин интайин жуқури җавапкәрликни тәләп қилди. Худаға шүкри, униң һөддисидинму муваппәқийәтлик чиқтим.

2003-жили пәқәт мениң үчүнла әмәс, бәлки театримиз үчүнму тарихий вақиә йүз бәрди. Йәни, қазақ хәлқиниң батур оғлини һәм ақини Махамбет Өтемисовниң туғулғининиң 200 жиллиғиға даир тонулған қазақ драматурги Әким Таразиниң «Махамбет» спектакли сәнъитимизниң қутлуқ дәргаһида дәсләп қазақ тилида қоюлди. Униңда мән баш қәһриман – Махамбетниң ролини орунлаш бәхтигә ериштим. Бу мениң үчүн пәқәт хошаллиқла әмәс, жуқури җавапкәрлик һәм еғир синақ еди. Шуңлашқа мән батур роһини боюмға сиңдүрүп, бар билим-маһаритимдин пайдилинип ишлидим. Кечә-күндүз ухлимай мәшиқлинишкә, җүмлидин 25 куплет шеирдин тәркип тапқан термени ядлашқа тоғра кәлди. Нәтиҗидә бу синақтинму сүрүнмәй өттүм. Мәзкүр спектакль кейинирәк елимизниң бирқатар регионлирида вә пайтәхтимиздә қоюлди. Тамашибинлар уни зор мәмнунийәт вә алаһидә миннәтдарлиқ илкидә қобул қилди. Салаһийәтлик мутәхәссисләр, җүмлидин Қазақстан хәлиқ артисти Есмухан Обаев, Қазақстан Җумһурийитиниң хизмәт көрсәткән сәнъәт әрбаби Әширбек Сығай, театр тәнқитчиси, сәнъәтшунас алим Әхмәтҗан Қадиров қатарлиқ салмақлиқ шәхсләр өзлириниң жуқури баһасини берип, роһимни һәшләргә көтәрди. Шундақ қилип, “Махамбет” спектакли маңа шан-шөһрәт елип кәлди.

Театрдила әмәс, умумән, һаятта хәлиқләр достлуғи – мәңгүлүк мавзу. Кәлгүси иҗадий паалийитимдә бу йөнилиштә ишләшни йәниму давамлаштуруш нийитим бар. Нәқ һазир театримизда рус тилида иҗат қилидиған уйғур язғучиси Абдувәли Садировниң Авған уруши мавзусиға беғишланған «Қәдирданлар» спектакли (режиссери Ялқунҗан Шәмиев) сәһниләштүрүлүватиду. Җәңгивар өмүр йоли, хәлиқләр достлуғи асас қилинған мәзкүр қоюлумда мән әр жүрәк қазақ жигити Қурманбайниң обризини яритимән. Бу җавапкәр вәзипини орунлаштиму театр рәһбәрлигиниң, кәсипдашлиримниң, әң муһими, тамашибинлиримниң үмүтини ақлашқа тиришимән.

Мошу йәрдә шуниму тәкитләп өтмәкчимәнки, мениң репертуаримдин қазақчә нахшиларму орун алған. Улуқ Абайниң «Көзімнің қарасы», «Желсіз түнде жарық ай», «Айттым сәлем, Қаламқас» шулар җүмлисидиндур. Қисқиси, мән қериндаш милләтниң тилини, йәнә келип Қазақстанниң дөләт тилини мукәммәл өзләштүргиним билән пәхирлинимән.

 

Пәрһат ДАВУТОВ,
Қ.Ғоҗамияров намидики дөләт академиялик
Уйғур музыкилиқ-комедия театриниң актери

Источник: uyguravazi.kazgazeta.kz

Все новости